Yükleniyor...

Sağlık Köşesi

Psikolojik Rahatsızlıklar ve Belirtileri

Çocukluk ya da ergenlik döneminde görülen bazı bozukluklar; okul fobisi, sınav kaygısı, obsesif kompulsif bozukluk, kardeşler arası uyumsuzluklar, depresyon, boşanma sürecindeki çocukların sorunları, dikkat eksikliği ve hiperaktivite, uyumsuzluk, öfke nöbetleri, kaygı bozukluğu, davranış bozuklukları...

Yetişkinlik döneminde görülen bazı bozukluklar ise; yeme bozuklukları, duygudurum bozuklukları, şizofreni, kişilik bozuklukları, somatoform ve disosiyatif bozukluklar, kaygı bozuklukları gibi pek çok alanda tedavi hizmeti sunulmaktadır.

Yeme Bozuklukları

Ruhsal bozuklukların tanısal ve sayımsal el kitabında bulunan iki tür yeme bozukluğu bulunmaktadır. Anoreksiya nevroza ve bulimia nevroza.

Anoreksiya nevroza, normal beden ağırlığını korumayı reddetme, şişmanlamaktan aşırı derecede korkma, çarpıtılmış beden duyumu ve kadınlarda mensturasyonun ark arkaya üç kez olmamasıdır. Anoreksiye çoğunlukla 15 yaşından itibaren başlar, kadınlarda erkeklere oranla on kat daha fazla bir oranda görülür ve depresyon gibi başka bozukluklarla bir arada gözlenir. Süreç pek olumlu değildir ve yaşamı tehdit edici boyutta olabilir.

Bulimia nevroza, çıkartma işlemlerinin izlediği tıkanırcasına yeme dönemleri, şişlama korkusu ve beden imgesi bozukluğu içerir. Başlangıç dönemi, cinsiyetlere göre dağılımı ve eşlik eden tanı anoreksiya nevrozadaki gibi benzer durumdadır. Ergenlik döneminde başlar ve kadınlarda erkeklere oranla daha fazla görülür. Ve yine depresyon tanısı eşlik edebilir.

Duygudurum Bozuklukları

Ruhsal bozuklukların tanısal ve sayımsal el kitabına göre iki temel duygudurum bozukluğu bulunmaktadır. Bunlardan ilki olan major ya da tek uçlu depresyondur. Depresyonda olan kişi büyük bir üzüntü yaşar. Üzüntü ile beraber uyku ve iştahta bozulma meydana gelir. Kişinin kendisine verdiği değer azalır, olumsuz benlik algıları oluşur. Enerji düşüşü yaşanır ve günlük aktivitelerde dahi isteksizlik ortaya çıkar.

İki uçlu bozukluk ise kişinin ya tek başına mani nöbeti ya da hem mani hem depresyonu vardır. Manide duygudurumu çoşkun ya da kızgın bir haldedir. Kişi fazlasıyla konuşur, aktiftir ve dikkati oldukça dağınıktır. Her ikisinin de iki yıl sürmesi gerekir.

Şizofreni

3 alt tipi bulunan şizofreni, genel olarak pozitif ve negatif olarak ayrılır. Pozitif belirtilerde; sanrılar(gerçekte olmayan duyguları algılaması ve yaşaması), varsanılar(uyaran hiçbir nesne yada uyarıcı olmaksızın algılanan hisler), ve konuşmada düzensizlikler bulunmakta, negatif belirtilerde ise duygusal küntleşme, istek ve enerji azalması, düşünme ve konuşma fakirliği, haz alamama gibi duygular bulunmaktadır. Şizofreni de sosyal roller ve işle ilgili işlevlerde de gerileme görülmektedir. Bu belirtilerin en az bir aydır görülmesi ve bazı belirtilerin daha az şiddette görüldüğü en az beş aylık hastalık öncesi ya da hastalık sonrası dönemin olması gerekmektedir.

Kişilik Bozuklukları

Kişilik bozuklukları 3 ayrı bölüm olarak kategorilere ayrılmıştır. Birinci bölümde; paranoid, şizotipal ve şizoid kişilik bozukluklar bulunmaktadır. Her biri için farklı tanı kriterleri vardır. Fakat genel olarak şizofrenin daha az şiddetli görülmesidir. Belirtileri şizofrenin hastalık öncesi ya da rezidüel(arta kalan) fazlarına benzer.

İkinci bölümde; sınır, histriyonik, narsistik ve antisosyal kişilik bozuklukları bulunmaktadır. Yine kendi içlerinde farklı değerlendirmeleri olan bu kişilik bozukluklarında yoğun bir şekilde görülen abartılmış duygusal davranışlar, duygu ve davranışlarda aşırı değişkenlik, şişirilmiş kendilik değeri gibi bir çok duygu ve davranış farklılığını içerir.

Son bölümde ise çekingen, bağımlı ve obsesif kompülsif kişilik bozuklukları bulunmaktadır. Diğer bölümlerde yazıldığı gibi her bir kişilik bozukluğu kendi içinde farklı tanı kriterlerine göre değerlendirilmektedir. Diğer bölümlerdeki kişilik bozukluklarına göre daha düşük kendine güven, daha tedirgin ve ürkek davranışlar sergileyen ve olumsuz benlik algısı ile kendini gösterir.

Somatoform ve Disosiyatif Bozukluklar

Somatoform bozukluk, belirgin fiziksel bir nedeni görünmeyen, devam eden, çoklu somatik yakınmalardır. Baş, sırt vb ağrıları, mide ağrıları, kusma, bulantı, cinsel ilgi kaybı, erektil işlev bozukluğu ve psödonörolojik belirtilerin bir arada bulunması somatoform bozukluğunu düşünmektedir.

Disosiyatif bozukluklarda ise bilinç, bellek ve kimlik aksamaları bulunmaktadır. Travmatik bir olay sonrası bellek kaybı yaşanır. Tamamen bazen uzun süreli ve bazen de kısa süreli yaşanabilir.

Kaygı Bozukluğu

Kaygı bozukluğu adı altında altı ayrı bozukluk tanımlanmaktadır. Fobik bozukluk, panik bozukluk, genellenmiş kaygı bozukluğu, obsesif-kompulsif bozukluk, travma sonrası stres bozukluğu ve akut stres bozukluğudur. Genel olarak hissedilen duygu yoğun bir kaygı durumudur. Her biri kendi içinde farklı tanı kriterlerini barındıran kaygı bozukluklarına eşlik eden farklı bir tanı beraber görülebilir. Kaygı bozuklukların duygusal boyutunda tedirginlik ve endişe duyguları, gergin ve her an tetikte hissetme, huzursuzluk, sinirlilik hali mevcut iken fiziksel boyutunda ise kalp çarpıntısı, terleme, nefes almada güçlük, titreme, baş ağrısı, kaslarda gerginlik, halsizlik semptomları bulunmaktadır.

Kısaca bazı hastalıklarla ilgili bilgiler aktarılmıştır. Yaşadığınızı düşündüğünüz sıkıntı ya da sıkıntılar için bize başvuruda bulunabilirsiniz. İstekliliğin önemli değişken olduğu bu bölümde ilk adım olarak randevu almanız yeterlidir.

Yazan: Uzman Psikolog Oyun Terapisti Gizem Arslan

Yorumlar (0)


Yorumunuzu Bırakın




Scroll to Top