Yükleniyor...

Sağlık Köşesi

Sağlıklı Diyet Nasıl Olmalıdır?

Bilinçsiz yapılan diyetin sağlık açısından ciddi zararlar doğurduğunu görmekteyiz. Peki doğru diyet nasıl olmalıdır?

Hemen herkes zayıflamak için çok düşük kalorili zorlayıcı diyetlere başvuruyor.Yaptığımız en büyük yanlış budur. Vücudumuz uzun süren açlıklarda kendini korumaya alarak kıtlık metabolizmasına girer ve bu süreçte metabolizma hızımız giderek düşer. Su içsem yarıyor dediğimiz süreç böylece başlamış olur. Protein diyeti karbonhidrat diyeti gibi tek tip besinle beslenmeye dayalı diyetler de vücuttan su ve kas kaybına neden olmakla birlikte çeşitli sağlık problemlerini beraberinde getirmektedir. Doğru olan aç kalmadan 3 ana ve 3 ara öğün şeklinde beslenerek, yeterli miktarda su içerek ve düzenli olarak spor yaparak kalıcı ve sağlıklı şekilde kilo vermektir.

Kilo verirken en çok yapılan hatalar nelerdir?

Kilo verirken beslenmeye dikkat etmeden aşırı spor yaparak vücudu yormak,çok düşük kalorili şok diyetler yapmak, zayıflama ilaçları kullanmak, tek tip besine dayalı diyetler yapmak gördüğümüz en sık yapılan yanlışlardan bazıları.

Yapılan bu uygulamalar vücut için gerekli besin ögelerinin alınamamasına bağlı baş ağrısı, konsantrasyon bozukluğu, yorgunluk, kalp ritminde bozukluk, tansiyon düşüklüğü, adet düzensizlikleri, kabızlık, kansızlık, ciltte kuruluk, saç dökülmesi gibi pek çok sağlık sorunlarına neden olabilmektedir.

Çok düşük kalorili diyetler hızla verilen kiloların diyet bırakıldıktan sonra hızla geri alınmasına neden olmaktadırlar.Sağlıklı bir diyet ile haftada 0.5-1kg vermek mümkündür.Doğru şekilde kilo verdikten sonra zayıflama sürecinde edinilen beslenme alışkanlıkları ile kilomuzu korumak da mümkün oluyor.

Hayatımızın eksik etmememiz gereken yiyecekler neler olmalıdır?

Diyet sürecinde sağlıklı besin tercihi çok önemlidir.İşlenmiş besinlerden ziyade doğal besinlere yönelmek gerekir.Karbonhidrat, protein , yağ dengesini gün içinde sağlamak gerekmektedir.Karbonhidrat olarak tam tahıllı ekmekler ve makarnalar,meyveler,bulgur,yulaf; protein kaynağı olarak kırmızı et,balık, tavuk,süt,yumurta,peynir,kefir;yağ olarak zeytin yağı,ayçiçek yağı,fındık yağı,ceviz,fındık,badem tüketilebilecek sağlıklı besinlerden bazılarıdır. Bu besinlerin dengeli bir şekilde gün içine dağıtılarak alınması gerekir.Bunun yanında içecek seçimine de dikkat edilmelidir.Asitli,şekerli,ve alkollü içecekler ciddi kalori kaynağı içeceklerdir.Su,şekersiz siyah çay, şekersiz kahve, şekersiz bitki çayları gün içinde tüketilebilir.

Günlük ne kadar sıvı tüketilmelidir?

Su insan için oksijenden sonra en gerekli maddedir.Terlemeyle,solunumla ve idrarla kaybettiğimiz suyu yerine koymamız gerekmektedir. Vücut sıvı gereksinimini karşılamak ve vücuttan zararlı maddeleri uzaklaştırmak için en az 8-10 bardak su tüketilmelidir.Su içme alışkanlığını kazanmak için suyu nane,birkaç dilim meyve,salatalık gibi besinlerle hem görsel hemde tat açısından daha cazip hale getirebilirsiniz.

3 beyazın (un,şeker,tuz) insan hayatına ne gibi zararları vardır?

Hemen hepimiz 3 beyazdan kaçının sözünü duymuşuzdur. Beyaz un lif içeriği düşük kan şekerini çabuk yükselten bir besindir.Beyaz un yerine tam buğday unuyla yapılmış besinleri tercih ederek hem lif içeriği fazla bir besin almış oluruz hemde kan şekerinin hızlı yükselmesini engellemiş oluruz.Hayatımızı sürdürebilmek için vücudumuzda gerçekleşen biyokimyasal olaylarda kullanılmak üzere bir miktar şeker almamız gerekir ancak fazla alındığında şekeri tatlı zehir olarak da nitelendirebiliriz aslında.Çay şekeri olarak almasak da ekmek,makarna,meyve,un gibi karbonhidrat kaynağı besinlerle beraber şeker almaktayız. Fazla şeker tüketimi organ etrafında yağlanma,tip 2 diyabet, obezite gibi önemli sağlık sorunlarına yol açmaktadır.Bu nedenle her besin gibi yeterli ve dengeli miktarda almak şeker içinde geçerlidir.Tuz içeriğindeki sodyum ile su kaybıyla oluşan mineral eksikliğinin giderilmesinde oldukça önemlidir. Ancak yüksek tansiyon hastalarında,ödem problemi yaşayanlarda, kronik kalp hastalığı olanlarda tuz tüketiminin sınırlandırılması gerekir.Yemeklere ekstra tuz eklemeden de yeterli miktarda sodyumu vücudumuza almış oluruz.

Kilo verirken sadece diyet yeterli midir? Diyetin yanında neler yapmalıyız?

Diyet sağlıklı zayıflamada temel ögedir.Sağlıklı bir beslenme programının yanında vücudun deforme olmasını önlemek için spor oldukça önemlidir.Spor yaparken kas dokusunu arttırmak başlıca hedeftir.Yağ dokusu kas dokusuna dönüşmez ikisi farklı vücut dokularıdır. Burada amaç yağ dokusunu azaltıp kas dokusunu arttırmak olmalıdır.Bu nedenle öncelikle ağır sporlar yapmadan diyetle yağ dokusunu azaltıp daha sonra sporla beraber kas dokusunu arttırmak doğru olacaktır.

Diyetten sonra kilomuzu korumak için neler yapmalıyız?

Diyet sadece zayıflamak değildir. Diyet bir öğrenme sürecidir. Bir uzmanla beraber sağlıklı bir diyete başladığınızda sağlıklı beslenme nasıl olur öğrenerek sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazanırsınız.Koruma programı sizin için ömür boyu sürecek bir diyetten ziyade bilinçli yiyecek seçimi ile kilonuzun sabit tutmak olacaktır.Diyete başlarken kafalarda en çok soru işareti oluşturan şey kilo verdikten sonra ne olacak, tekrar kilo alacakmıyım sorusudur. Zayıflama süreci hayatınıza pek çok sağlıklı alışkanlık katar, zamanla istemsiz olarak sağlıklı besinlere yöneldiğinizi görürsünüz.

Metabolizmamızı hızlandırmak için neler yapmalıyız?

Metabolizmamız yapılan düşük kalorili diyetlerle,hareketsiz yaşam tarzıyla,kullanılan bazı ilaçlarla,bazı hastalıklar nedeniyle yavaşlamış olabilir. Öncelikle problemin nerede olduğu tespit edilmelidir. Daha sonra uygun tedavi planlanarak sağlıklı beslenme programı bir diyetisyenle görüşülerek oluşturabilir.Bunun dışında öğün sayısının az olması metabolizma hızını düşüren bir nedendir.3 ana ve 3 ara olmak üzere 6 öğünlük bir beslenme programı metabolizma hızınızın artmasına yarar sağlayacaktır.

Kış aylarında ne gibi besinler tüketilmelidir?

Kış aylarında hasta olmamak için bağısıklık sistemimizi güçlendirecek besinler almamız oldukça önemlidir. C vitamini kaynağı besinlere diyetimizde yer vermek çok doğru olacaktır.Yeşil sebzeler ve meyveler önemli C vitamini kaynaklarıdır. Toplamda 5 porsiyon meyve ve sebze tüketmek günlük ihtiyacınızı karşılayacaktır. Probiyotik içeren doğal yoğurt ve kefir gibi fermente süt ürünlerini tüketmek faydalı olacaktır. Bunlar dışında D vitamini eksikliği olup olmadığı da tetkiklerle belirlenip gerekiyorsa destek yapılmalıdır.

Kilo almak için neler yapılmalıdır?

Kilo vermek kadar almakta önemli bir sorun olarak karşımıza çıkıyor.Vücut için optimal yağ düzeyi kadın ve erkek için farklıdır.Kadınlarda yağ oranı %22 ile % 27 arasında olmalıyken erkeklerde %12 ile %17 arasında olaması gerekir.Yağ dokusunun eksik olması ile regl olamama,saç dökülmesi,vitamin mineral eksikliği,yorgunluk,halsizlik gibi belirtiler baş gösterir.Sebebi bir hastalık ,iştahsızlık,yeme davranış bozukluğu,ağır fiziksel çalışma gibi nedenler olabilir.İzlenmesi gereken yol öncelikle sebebinin tespit edilmesi ve sonrasında uygun beslenme programının hazırlanması olmalıdır. Sağlıklı kilo almada bel çevresinde bir kalınlaşma görülmez.Kilo vücudun her yerine eşit olarak dağılır.Sadece karbonhidrat ağırlıklı ve fast food yiyeceklerle kilo almaya çalışmak organ etrafında yağlanmayı arttırır ve özellikle göbek çevresinde kalınlaşmaya yol açar.Bu nedenle kilo alamamak en az fazla kilolar kadar önemsenmeli bir uzman kontrolünde sağlıklı bir şekilde kilo alınmalıdır.

Her birey için farklı diyet programı uygulanmalı mıdır?

Her bireyin yaşam tarzı,yeme alışkanlıkları,yaşı,boyu,kilosu,yaşadığı kültür ortamı, hastalık durumu farklıdır.Bu nedenle herkesin ortak bir diyet programına uyması mümkün değildir.Diyabet,tansiyon,kalp hastalıkları,onkolojik hastalıklar,mide rahatsızlıkları gibi pek çok hastalık da kişiye özel bir diyeti gerektirmektedir.Örneğin işi gereği sürekli dışarda olan birinin hazırlanması zaman alacak menüler hazırlamasını beklemek doğru olmaz.Diyet programı ne kadar mükemmel hazırlanırsa hazırlansın kişi onu uygulayamadığı sürece sonuca ulaşılamaz.Kişinin şartlarına uygun olarak hazırlanırsa herkesin uyabileceği bir diyet programı vardır. Bu anlamda kullandığı ilaçlar, alerjisi olup olmadığı sargulanarak ve kan tetkikleri dikkate alınarak kişiyle birlikte uygun program hazırlanmalıdır.

Yazan: Beslenme ve Diyet Uzmanı Nihal Usul

Yorumlar (0)


Yorumunuzu Bırakın




Scroll to Top