Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
Blog Image

Zatürre (Pnömoni) Nedir?

Zatürre olarak bilinen pnömoni; bakteri ve mikroorganizmalara bağlı olarak akciğerdeki hava keselerinin iltihaplanması veya sıvıyla dolması durumu olan yaygın bir akut solunum yolu enfeksiyonudur. Hasta kişiden sağlıklı kişilere bulaşma riski taşıyan bu hastalığın en yaygın belirtisi, balgam veya irinle birlikte öksürük, ateş, titreme ve nefes almada zorluktur. Özellikle bebekler, çocuklar ve 65 yaş üstü bireyler için hayati tehlike oluşturabilen zatürre, erken tedavi edilmediği takdirde ciddi riskler içeren bir hastalıktır.

Zatürre (Pnömoni) Nedir?
Zatürre (Pnömoni) Çeşitleri Nelerdir?
Zatürre (Pnömoni) Neden Olur?
Zatürre (Pnömoni) Belirtileri Nelerdir?
Zatürre Nasıl Geçer?
Zatürre Teşhisi Nasıl Yapılır?
Zatürre Tedavisi
Zatürre (Pnömoni) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Zatürre (Pnömoni) Nedir?

Pnömoni olarak da bilinen zatürre, bir veya her iki akciğerdeki hava keselerinin iltihaplanmasına neden olan enfeksiyondur. Zatürre’ye bakteriyel, viral veya mantar enfeksiyonları neden olabilir ve hava keseleri sıvı veya irinle dolabilir. Zatürre’de öksürük, ateş ve nefes darlığı yaygın semptomlardır. Her iki akciğerdeki pnömoniye çift taraflı veya çift pnömoni adı verilir. En yaygın belirtileri balgamlı öksürük, nefes darlığı ve göğüs ağrısı olan zatürre genellikle bebekler, çocuklar ve 65 yaş üstü kişileri daha fazla etkiler. Hem viral hem de bakteriyel olabilen zatürre bulaşıcı bir hastalıktır ve erken tedavi edilmediği takdirde ciddi sonuçlar doğurabilir.

Zatürre (Pnömoni) Çeşitleri Nelerdir?

Toplum kökenli pnömoni, hastane kökenli pnömoni ve bağışıklığı baskılanmış hastalarda meydana gelen pnömoni olmak üzere üç ana türde sınıflandırılabilir.

Toplum Kökenli Pnömoni: Bakteri, virüs ve mantar enfeksiyonlarına bağlı olarak ortaya çıkan bir pnömoni türüdür. Bu tip pnömoni genellikle toplumda, yani hastane dışında edinilir.

Hastane Kökenli Pnömoni: Hastanede yatan bir kişinin pnömoniye yakalanması durumunda, bu tip pnömoni hastane kökenli pnömoni olarak adlandırılır. Hastane koşullarında edinilen enfeksiyonlar bu tür pnömoniye örnektir.

Bağışıklığı Baskılanmış Hastada Pnömoni: Bağışıklık sistemi baskılanmış veya zayıflamış olan kişilerde meydana gelen pnömoni türüdür. Bu durumda bağışıklık sistemi hastalığa karşı etkili bir savunma gösteremediği için enfeksiyon riski artar.

Her bir pnömoni türü farklı etkenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir ve tedavi süreçleri değişiklik gösterebilir. Bu nedenle doğru tanı, etkili bir tedavi için önemlidir.

Zatürre (Pnömoni) Neden Olur?

Zatürrenin yaygın nedenleri arasında streptococcus pneumoniae bakterisi, çeşitli mikroorganizmalar, influenza virüsü, rinovirüs, rsv virüsü ve mantar enfeksiyonları yer almaktadır. Bu hastalığın sebepleri arasında yetişkinlerde genellikle bakteriler, okul çağındaki çocuklarda ise virüsler en sık pnömoniye neden olan etmenler olarak kabul edilir.

Bakteri ve virüs kaynaklı zatürre nedenleri şu şekilde sıralanabilir:

Bakteri, virüs ve mantar enfeksiyonları
Soğuk algınlığı (rinovirüs)
Koronavirüs
Adenovirüs
KOAH
Astım
Kızamık
Suçiçeği
Lejyoner hastalığı
Pnömokok hastalığı
Diyabet
Sigara ve alkol tüketimi
Bağışıklık sisteminin düşük olması

Bu hastalıklara sahip bireylerin zatürreye kesin olarak yakalanacakları konusunda bir genelleme yapılamaz. Ancak, ortaya çıkan belirtiler doğrultusunda doktor kontrolünde yapılan testlerle zatürre tanısı konulabilir.

Zatürre (Pnömoni) Belirtileri Nelerdir?

Yeşilimsi, sarı ve bazen kanlı mukusla kendini gösteren öksürük, ateş, titreme ve nefes darlığı, genellikle zatürre belirtileri arasında yer alır. Zatürrenin öksürükle birlikte başlayan durumlarında aşağıdaki belirtiler sıkça görülür:

Sarı veya yeşilimsi balgamlı öksürük
Ateş, terleme ve titreme
Öksürürken veya derin nefes alırken bıçak gibi saplanan göğüs ve sırt ağrısı
Nefes darlığı
Halsizlik ve yorgun hissetme
Ateş
Bulantı ve kusma
Bilinç bulanıklığı
Dudak veya tırnaklarda mavimsi renk
Kan basıncının düşmesi
İştah kaybı
Baş, vücut ve kas ağrısı

Bu belirtilerle karşılaşıldığında, bir sağlık profesyoneline başvurmak ve gerekli testlerin yapılması önemlidir. Zatürrenin erken teşhisi ve tedavisi, hastalığın daha ciddi komplikasyonlara yol açmasını önleyebilir.

Ateşsiz Zatürre (Pnömoni) Belirtileri Nelerdir?

Ateşsiz zatürre belirtileri arasında en yaygın semptomlar öksürük, burun akıntısı, hapşırık ve göğüs ağrısıdır.

Zatürre Nasıl Geçer?

Zatürreye karşı tedavi, doktorun değerlendirmesi sonucunda antibiyotikler, antiviral ilaçlar, sıvı ve elektrolit desteği, ağrı kesici ve ateş düşürücüler, beslenme takviyeleri gibi yöntemleri içerebilir. Tedavi sürecinde yatak istirahati önemlidir. Zatürre tedavisi, hastanın durumuna bağlı olarak ayaktan yapılabilir, ancak bazı durumlarda hastane yatışı, yoğun bakım ve mekanik solunum desteği gibi önlemlere ihtiyaç duyulabilir. Bu tedavi yöntemleri, hastanın genel sağlık durumuna göre doktor tarafından belirlenir.

Zatürre Teşhisi Nasıl Yapılır?

Zatürre teşhisi, doktorun hastanın öyküsünü dinlemesi ve fizik muayenesi ile başlar. Ardından, zatürrenin kesin olarak belirlenmesi için çeşitli testler uygulanır. Bu testler arasında kan testleri, göğüs röntgeni, nabız oksimetresi, balgam testi, arteriyel kan gazı testi ve bronkoskopi yer alır. Bu testler, hastalığın türünü ve şiddetini belirlemede yardımcı olabilir.

Zatürre tedavisi, hastanın durumuna bağlı olarak belirlenir. Genellikle antibiyotikler, antiviral ilaçlar, sıvı ve elektrolit desteği, ağrı kesici ve ateş düşürücüler, beslenme takviyeleri gibi yöntemler kullanılır. Yatak istirahati, ayaktan tedavi veya hastanede yatış gibi tedavi seçenekleri de doktorun değerlendirmesi doğrultusunda belirlenir.

Ek testler, hastanın yaşı, semptomları ve sağlık durumu gibi faktörlere bağlı olarak istenebilir. Bunlar arasında bilgisayarlı tomografi (BT) taraması, plevral sıvı kültürü gibi testler yer alabilir.

Zatürre tedavisi, hastanın genel sağlık durumuna, enfeksiyonun türüne ve şiddetine göre kişiye özel olarak planlanmalıdır.

Zatürre (Pnömoni) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Zatürre aşısı nedir?

İki tür zatürre aşısı bulunmaktadır. Birincisi, 5 yıl boyunca koruma sağlayan ancak B hücreleri üzerinde etkisi olan, hafif etkili ve kas içine uygulanan polisakkarit aşıdır. Bu aşı, bellek hücrelerini etkilemez. İkincisi ise ömür boyu etkili olan ve B hücreleri, hafıza hücreleri ve T hücreleri üzerinde etkisi olan konjuge aşıdır. Konjuge aşı, 65 yaş üstü kişilerde ve yüksek risk altındaki kişilere bir kez uygulanan, ardından 6 ay sonra polisakkarit aşısı olarak 5 yılda bir tekrarlanan deltoid kasına uygulanır.

Zatürre tehlikeli midir?

Zatürre olarak bilinen pnömoni hastalığı, belirtileri şiddetlenip tedavi edilmediğinde sonunda ölüme dahi neden olabilen tehlikeli bir durumdur.

Zatürre kaç günde geçer?

Hastanın genel durumu iyi, hastalık stabil, dirençli bakteri yoksa, son 48 saatte ateş görülmemişse, hasta hipotansif değilse (düşük tansiyon sorunu yoksa), solunum yetmezliği belirtileri göstermiyorsa, zatürre tedavisi genellikle 5 gün boyunca yeterli olabilir. Ancak, zatürre tedavi süresini belirleme konusunda en uygun kararı hastanın doktoru verecektir. Doktor, hastanın klinik durumuna göre zatürre tedavi süresini 3 haftaya kadar uzatabilir.

Zatürre bulaşıcı mıdır?

Pnömoni, hasta kişiden sağlıklı kişiye özellikle yakın temas yoluyla bulaşabilen bir hastalıktır. Ancak her bulaşım, ciddi zatürreye yol açmaz ve çoğu zaman daha hafif semptomlarla atlatılır.

Zatürre soğuktan mı olur?

Özellikle kış aylarındaki soğuk havalarda, bakteri ve virüslerin üreme potansiyeli artar. Bu durum, soğuk hava koşullarının zatürre vakalarının artmasına neden olabileceği anlamına gelir.

Zatürre ve bronşit aynı mı?

Bronşit, akciğerlerdeki bronş tüplerinin iltihaplanmasıyla karakterize bir durumdur. Zatürre ise akciğerlerdeki hava keselerinde (alveollerde) enfeksiyona bağlı iltihaplanmayı içerir. Bu iki hastalık farklıdır ve farklı semptomlara neden olabilir.